XUNG QUANH HAI CHỮ "KÍNH NGHIỆP"

*Chú ý: nội dung bài viết không có liên hệ trực tiếp đến diễn viên Thành Nghị và đây là một bài viết nói lên những suy nghĩ cá nhân của riêng tôi.

Lý do lựa chọn một nội dung không có liên quan trực tiếp đến Thành Nghị để khai bút đầu năm là vì tôi tin chắc rằng trước khi yêu mến lối diễn của Thành Nghị các bạn và tôi là những người xem phim, rằng bên cạnh việc chúng ta là người hâm mộ chúng ta còn là khán giả.

"Kính nghiệp"

Thật lòng mà nói, trước khi biết đến Thành Nghị rồi từ đó bắt đầu quan sát Cbiz nhiều hơn, tôi chưa từng nghe thấy hai chữ kính nghiệp này. Tôi đã thử dùng từ điển tiếng Việt để tra cứu cùng các công cụ tìm kiếm để truy tra giải nghĩa của từ này muốn thông qua đó để diễn giải nó được tốt hơn nhưng không tìm được một bài viết nào uy tín. Qua đó, tôi xin mạo muội phỏng đoán rằng, hai chữ "kính nghiệp" này không phải là từ Hán Việt mà là một từ thuần Hán.

Thế nhưng, mặc cho việc từ này không có một khái niệm rõ ràng trong từ điển thì nó vẫn được sử dụng nhiều và vô tội vạ. Nhiều người nói với tôi, "kính" tức là kính trọng, "nghiệp" là nghề nghiệp. Kính nghiệp tức là tôn trọng nghề nghiệp, chỉ đơn giản vậy thôi. Nhưng với tôi, một người chưa từng học qua tiếng Hán một cách chính quy và bài bản, tôi xin được bảo trì thái độ không phán định đúng sai đối với ý kiến này.

Và rất rõ ràng, từ vô số cách nhìn nhận sự kính nghiệp hay những bình luận về sự kính nghiệp mà tôi đọc được thì chỉ e rằng cách hiểu của mỗi người sử dụng nó với hai chữ "kính nghiệp" này có sự khác biệt rất lớn.

Đối với nghề nghiệp, trong công việc, từ lúc tôi đi học đến tận khi tôi tốt nghiệp đi làm. Kính nghiệp hay không không phải là quy chuẩn đánh giá mà tôi từng nghe nhắc đến. Thứ tôi nghe được nhiều nhất chính là: tác phong và năng lực. Tác phong chuyên nghiệp, năng lực làm việc cao là hai lời ca ngợi ngắn gọn mà cao nhất đối với cách một người làm việc. Một cái là lời đánh giá về quá trình, một cái là về kết quả công việc.

Vậy thì, diễn viên cũng vậy đúng chứ? Chúng ta đánh giá một diễn viên cũng cần nhìn vào tác phong và năng lực của diễn viên đúng chứ? Hay là nhìn nhận một diễn viên bằng hai chữ không có trong từ điển của ngôn ngữ chúng ta với khái niệm mơ hồ mà chúng ta còn không rõ ràng? Rồi thì diễn viên kính nghiệp lại là như thế nào? Là diễn viên không dùng đóng thế, là diễn viên lao mình vào các cảnh quay nguy hiểm sau đó trở thành "phải không dùng đóng thế, phải lao mình vào những cảnh quay nguy hiểm mới là kính nghiệp"? Nếu như đó chính là kính nghiệp, chỉ e tôi không dám gật bừa. Và nếu bạn coi đó là kính nghiệp, liệu rằng bạn có đang hạ thấp công việc của những diễn viên đóng thế, đồng thời phủ định sự cống hiến của công việc phụ trợ này? Xin đừng quên diễn viên đóng thế cũng có hai chữ diễn viên.

Bạn có thể chỉ trích việc diễn viên lạm dụng đóng thế cho những cảnh quay không cần thiết dùng đóng thế nhưng bạn không thể chỉ trích việc họ sử dụng đóng thế cho những cảnh nguy hiểm. Bạn có thể ca ngợi những diễn viên tự mình thực hiện cảnh quay nguy hiểm nhưng bạn không thể dùng tiêu chuẩn đó để yêu cầu tất cả các diễn viên.

Khi tôi đọc những bình luận nói rằng cảnh quay với mức độ nguy hiểm như vậy cũng có người tự mình quay được vậy mà anh/cô ta lại dùng đóng thế, tôi chợt nghĩ vì sao những cảnh quay đóng thế chuyên môn như vẽ tranh, viết thư pháp, chơi đàn các thứ lại không bị lên án? Lẽ nào các bạn cho rằng những cảnh quay nguy hiểm chỉ cần "kính nghiệp" là sẽ làm được làm tốt chứ không cần dùng đến kỹ thuật?

Nếu các bạn nghĩ như vậy, thì tôi xin được khẳng định luôn rằng:

MẠO HIỂM CŨNG CẦN KỸ THUẬT. THẬM CHÍ MẠO HIỂM LÀ THỨ CÓ YÊU CẦU VỀ KỸ THUẬT CAO NHẤT.

Các bạn có thể chấp nhận việc quay thế cảnh vẽ tranh, đánh đàn, viết thư pháp vì các bạn hiểu rằng điều này cần kỹ thuật và không phải mỗi một diễn viên đều sẽ có khả năng cầm kỳ thi họa đạt đủ yêu cầu như miêu tả nhân vật. Nhưng các bạn vẫn sẽ gián tiếp phủ nhận những cảnh quay mạo hiểm cần kỹ thuật cao do diễn viên đóng thế thực hiện mà quên đi rằng diễn viên đó không phải quân nhân, không phải cao thủ thật sự.

Từ việc thán phục những diễn viên chấp nhận mạo hiểm không đóng thế, tôi bắt đầu sợ hãi những bình luận nói "Như vậy mới là kính nghiệp" nhan nhản dưới mỗi bài đăng như thế. Liệu rằng các bạn ấy có từng nghĩ qua, nếu như cảnh quay đó gặp trục trặc và diễn viên với tinh thần mạo hiểm kia vì không có đủ kỹ thuật chuyên môn mà xảy ra vấn đề... Đến khi đó các bạn sẽ còn ca ngợi đó là kính nghiệp ư?

Phải rồi, các bạn vẫn sẽ ca ngợi đó là kính nghiệp, bởi mọi tội lỗi lúc này sẽ do đoàn làm phim, nhân viên công tác hậu cần của đoàn làm phim chịu trách nhiệm. Các bạn đột nhiên quên đi rằng trách nhiệm là của mỗi một người tham gia vào công việc đó. Cái các bạn gọi là chấp nhận rủi ro chính là chấp nhận khả năng xảy ra sự cố sau đó ảnh hưởng tới cả tập thể dù rằng các bạn có lựa chọn tối ưu hơn. "Đây mới là kính nghiệp" trong miệng các bạn chính là một trò chơi mạo hiểm như vậy.

Tôi cũng nhìn quen việc các bạn lấy những tấm gương tiền bối ra làm chứng cho hai chữ "kính nghiệp". Các bạn nói những tiền bối đó đã mạo hiểm ra sao như nào, không dùng đóng thế ra sao như nào mà các bạn quên luôn xuất thân của các vị tiền bối đó. Các bạn quên rằng các vị tiền bối đó là diễn viên võ thuật có nền tảng và kỹ thuật mạnh ở khía cạnh đó.

Nếu như bản thân diễn viên có nền tảng và kỹ thuật đủ để đáp ứng việc tự mình quay cảnh quay mạo hiểm, tôi sẽ nghiêng mình thán phục và không tiếc ca ngợi diễn viên đó. Không chỉ vì tinh thần trách nhiệm cao còn vì năng lực của diễn viên đó tốt.

Nhưng nếu một diễn viên không đáp ứng đủ yêu cầu kỹ thuật để quay cảnh quay đó lại vẫn mạo hiểm dấn thân. Tôi xin phép không đưa ra lời khen bởi hành vi của diễn viên đó trong mắt tôi không phải là "kính nghiệp".

Mạo hiểm, với tôi mà nói chưa bao giờ là tiêu chuẩn "kính nghiệp" cả.

Kính nghiệp, hay nên nói là tác phong làm việc chuyên nghiệp với tôi hẳn là: dùng khả năng tốt nhất của mình để làm phần việc của mình, hòa hợp với các đồng nghiệp khác và không ngừng trau dồi năng lực chuyên môn.

Chăm đọc kịch bản cùng đi làm đúng giờ hay tìm hiểu về công việc của nhân vật đã là việc phải làm, mạo hiểm bản thân mới là kính nghiệp. Nghiêm túc hỏi một câu, nghiên cứu phân tích kỹ kịch bản ở nhiều góc độ, tìm hiểu kỹ hơn về hoàn cảnh công việc của nhân vật không phải là đang trau dồi chuyên môn ư? Làm tốt việc mình cần làm, không để ảnh hưởng đến người khác trong mắt tôi chính là tác phong chuyên nghiệp. Diễn xuất trên phim tinh tế có thể khiến khán giả đồng cảm đó chính là diễn viên có năng lực.

Tiêu chuẩn tôi rất thấp, tôi không cần diễn viên lấy việc mạo hiểm ra để chứng minh cho lòng "kính nghiệp". Tôi chỉ cần diễn viên đó có tác phong làm việc chuyên nghiệp cùng năng lực diễn xuất tốt mà thôi. Như bạn Suteki Dane đã từng viết và tôi cũng tán đồng:

"Bởi vì điều mà chúng tôi cần xem và đánh giá đối với hai chữ "diễn viên" là sự thể hiện trên màn ảnh, là làm sống động nhân vật từ trên cuốn kịch bản bằng chữ ấy thông qua biểu đạt của diễn viên, chứ không phải là xem sự cố gắng của bản thân diễn viên sau hậu trường như thế nào. Nếu vai diễn của bạn thành công, làm người xem là chúng tôi nhớ mãi về nhân vật ấy thì sự cố gắng của bạn ở hậu trường sẽ làm chúng tôi thêm phần quý mến. Ngược lại, dù bạn có chăm chỉ đóng bao nhiêu phim đi nữa mà vẫn không làm nổi bật được một phân một tấc nhân vật thì với người xem chúng tôi, dù có ghi nhận sự cố gắng nơi hậu trường cũng có tác dụng gì chứ?"

--- Cá Cá ---

P/s 1: ở những bài viết khác trên page tôi vẫn thường tự xưng là Cá nhưng ở bài viết lần này tôi muốn tự xưng là tôi để nhấn mạnh hơn việc bài viết này là ý kiến cá nhân.

P/s 2: rồi chừng nào Gió Nam nó thổi vậy mọi người?

---Bài viết này thuộc về Thành Nghị Filmseries Fanpage---

~Cảm ơn bạn đã đọc~