MỖI NGƯỜI CHÚNG TA VỪA LÀ KẺ MẠNH, VỪA LÀ KẺ YẾU

Tôi đã kìm nén rất lâu, và cố gắng dùng một cách mềm mại nhất để tổng kết suy nghĩ của mình về “Thiên Địa Kiếm Tâm”.

Trong mắt tôi, đây là cuộc đối đầu giữa kẻ mạnh và “kẻ yếu”.

Thành Nghị đã khắc họa Vương Quyền Phú Quý theo phong cách của một bi kịch anh hùng cổ điển, thể hiện rõ thế nào là “tầm vóc lớn, ý niệm cao”.

Anh sinh ra trong gia tộc Vương Quyền, thân thể và số phận đều bị sợi dây số mệnh ràng buộc, gánh nặng gia tộc và thiên hạ đè nặng lên đôi vai, và cho đến trước khi vạn kiếm xuyên tâm, anh chưa từng có được tự do thực sự.

Thế nhưng, sự giam cầm của thân xác không bao giờ khuất phục được khát vọng tự do trong lòng anh. Mỗi lần anh vung kiếm trảm yêu, đó không phải là hành động máy móc thực thi nhiệm vụ, mà là lời chất vấn về bản chất sinh mệnh; mỗi lần chứng kiến sinh tử, anh không hề chai lì, mà luôn truy tìm ý nghĩa tồn tại.

Đào Hoa Ổ của Trương Kỳ tuy thất bại, nhưng giống như một hòn đá ném xuống hồ tâm, để lại dư âm trong lòng Vương Quyền Phú Quý, anh bắt đầu nhìn thấy những sinh linh nhỏ bé bị che mờ bởi góc nhìn quyền lực; bắt đầu cảm nhận rằng dù là yêu, cũng có khao khát hạnh phúc và vẻ đẹp; bắt đầu hiểu rằng ngay cả sinh mạng nhỏ bé nhất cũng có phẩm giá và giá trị không thể bị tước đoạt.

Vì thế anh mới nói: Dù Đào Hoa Ổ thất bại, nhưng lý niệm của Trương Kỳ không hề sai.

Điều làm người xem xúc động nhất là: Vương Quyền Phú Quý không bị biến chất thành một cỗ máy giết chóc, mà ngược lại, trong lòng anh nảy nở tình thương lớn dành cho muôn sinh.

Trong mắt anh, vạn vật không hề có tôn ti phân cấp, chỉ có “kẻ thiện đáng sống, kẻ ác phải diệt”.

Chính năng lực thấu cảm vượt qua đẳng cấp và chủng loài ấy đã dẫn anh chọn con đường tối hậu: hiến tế bản thân, lấy thân chứng đạo, không phải cho một nhóm người cụ thể, mà cho tất cả chúng sinh, mạnh có yếu có.

Một hình tượng như vậy xứng đáng được gọi là “nam chủ thực sự”, bởi anh gánh không chỉ là số phận cá nhân mà còn thực sự thực hiện được tinh thần “vì dân sinh lập mệnh” trong văn hóa truyền thống.

Nhưng khi ống kính chuyển sang nhân vật nhện tinh yếu đuối bị "ép cải biên", trước mắt chúng ta lại là một cảnh tượng gây bất an:

Nhân vật vốn pháp lực yếu, nhưng dám lấy tính mạng để chứng minh bản tâm trong nguyên tác, lại bị ép khoác lên chiếc áo “phải trở nên mạnh mẽ" phi lý và hoàn toàn khác bản chất ban đầu.

Sự thay đổi này nhìn bề ngoài như muốn “thể hiện sự trưởng thành của nữ giới”, nhưng thực chất lại bộc lộ nỗi bất an và sự xem thường vô thức đối với "kẻ yếu" của đội ngũ sáng tạo.

Họ dường như không thể chấp nhận một nữ nhân vật đối diện thế giới bằng dáng vẻ yếu mềm; không tin rằng “yếu đuối cũng đáng được tôn trọng”; không thừa nhận rằng một thân thể mong manh cũng có thể bộc phát sức mạnh tinh thần lớn lao.

Trong khuôn mẫu tư duy ấy, “mạnh mẽ” bị giản lược thành phô trương sức mạnh thể chất, càn quét đối thủ, trong khi những phẩm chất thật sự của kẻ mạnh chính là ý chí kiên cường, dũng khí đạo đức, độc lập tinh thần thì lại bị bỏ quên thô bạo.

Suy nghĩ đằng sau kiểu cải biên này thật đáng suy ngẫm:

Nếu ngay cả “sự yếu đuối trong thế giới hư cấu” họ còn không thể chấp nhận, vậy thì trong hiện thực, họ sẽ đối xử với những người thật sự yếu đuối như thế nào?

Liệu họ có vô thức nảy sinh một kiểu tư duy đáng sợ: “Ngươi yếu thì đáng bị vậy”?

Liệu họ có cho rằng kẻ yếu không xứng có câu chuyện hoàn chỉnh, trừ khi họ “biến mạnh lên”?

Kiểu tư duy ấy vô cùng nguy hiểm: nó dựng nên một trật tự giá trị kiểu kẻ mạnh sống, kẻ yếu chết, tước đoạt quyền được nhìn thấy và được tôn trọng của người yếu, biến những người sáng tạo thành tín đồ của chủ nghĩa Darwin xã hội.(*)

Sự rách nát trong kịch bản “Thiên Địa Kiếm Tâm” nằm ở đó.

Một bên là con đường phát triển của Vương Quyền Phú Quý: kẻ mạnh đối xử bình đẳng với chúng sinh và cuối cùng hiến thân cứu thế;

Một bên là sự cải biên cưỡng ép đối với nhện tinh: thiếu tôn trọng đối với bản sắc của “kẻ yếu”.

Hai tuyến này lẽ ra có thể tạo nên một đối thoại sâu sắc về “mạnh và yếu”, mạnh nâng yếu, yếu soi mạnh. Nhưng trong bản chỉnh sửa kém chỉn chu, một câu chuyện vốn có thể thăng hoa lại trở thành điều khiến người xem bất an.

May mắn thay, Thành Nghị bằng diễn xuất tinh tế đã giữ vững linh hồn nhân vật, để vai Vương Quyền Phú Quý không bị tan vỡ giữa những biến động của kịch bản. Dù có tập anh chỉ xuất hiện vài phút, anh vẫn cố gắng khắc họa nhân vật một cách đầy đặn nhất trong khuôn khổ hạn chế.

Ngày nay, chúng ta luôn treo trên miệng các từ như “trưởng thành”, “mạnh mẽ”, “cứu rỗi”, “nữ quyền”. Và đúng lúc ấy, “Thiên Địa Kiếm Tâm” lại mang đến một cơ hội hiếm có để suy ngẫm:

Thế nào mới thật sự là mạnh mẽ?

Mạnh mẽ là đứng trên đỉnh sức mạnh nhìn xuống muôn sinh?

Hay là dù bị giam trong chiếc lồng vẫn nhìn thấy trời đất, hiểu lòng muôn loài, và sẵn sàng hiến thân vì lợi ích của người khác?

Còn thứ mà ta gọi là “nữ quyền”, rốt cuộc là:

Ép buộc một nhân vật nữ rũ bỏ bản chất để trở thành “mẫu hình cường giả” cho có vẻ hữu dụng?

Hay là tôn trọng mọi trạng thái của sinh mệnh, cả sự yếu đuối, những đấu tranh, sự mềm mại, và cả tinh thần chiến đấu trong tấm thân nhỏ bé ấy, và tin rằng: cô không cần phải mạnh như nam giới thì mới có ý nghĩa?

Chúng ta cũng nên hỏi:

Đối với kẻ yếu, thái độ đúng đắn là gì?

Là vội vã cải tạo họ thành phiên bản lý tưởng trong mắt chúng ta?

Hay là học cách tôn trọng chính dáng vẻ ban đầu của họ, thừa nhận rằng dù không mạnh mẽ bên ngoài, sinh mạng vẫn mang phẩm giá không thể bị tước đoạt?

Kiếm tâm của Vương Quyền Phú Quý cuối cùng không nhằm vào kẻ thù cụ thể nào, mà là nhằm vào mọi định kiến phân chia sinh mệnh thành cao thấp.

Còn nàng nhện tinh đáng yêu, chân thành, vốn có thể lặng lẽ phô bày vẻ đẹp của sự yếu mềm, lại bị biến dạng trong sự bất an của người sáng tạo.

Là khán giả, chúng ta không cần những lời rập khuôn kiểu “mạnh lên, mạnh nữa, mạnh mãi”, mà cần một hệ giá trị có thể dung chứa mọi trạng thái của sinh mệnh.

Bởi vì mỗi chúng ta vừa là kẻ mạnh, vừa là kẻ yếu.

Ai đó có thể mạnh mẽ nơi công sở, nhưng lại vật lộn trong đời sống; có lúc kiên cường, có lúc yếu lòng.

Thiên Địa Kiếm Tâm nên thực sự là:

Tôn trọng tự do vươn lên của kẻ mạnh, và gìn giữ phẩm giá nở hoa lặng lẽ của kẻ yếu.

---樱樱樱樱樱樱桃呀---

🌿Đây là một bài bình hay về Thiên Địa Kiếm Tâm mà ad muốn share đến các bạn.

(*) Thuyết Darwin xã hội là một học thuyết ngụy khoa học, áp dụng các khái niệm sinh học như chọn lọc tự nhiên và sự sống còn của kẻ mạnh nhất vào xã hội loài người để giải thích sự phân cấp, bất bình đẳng và sự tiến hóa của các nhóm xã hội và chủng tộc. Thuyết này cho rằng sự giàu có và quyền lực là kết quả của sự "ưu việt" bẩm sinh, trong khi nghèo đói là do kém cỏi, và chính phủ không nên can thiệp vào "quá trình tự nhiên" này.

Trans&Edit vid: Suteki Dane

https://www.youtube.com/watch?v=4ZFgOQF1S6w

---Bài dịch/viết này thuộc về Thành Nghị Filmseries Fanpage---

~Cảm ơn bạn đã đọc~