NGHỀ DIỄN VIÊN

Nếu bạn là một người đã đi làm, tôi nghĩ bạn chắc chắn phải hiểu về tác phong làm việc và văn hóa công sở. Bên cạnh năng lực chuyên môn cơ bản để được một công ty tuyển dụng thì tác phong làm việc và nhuần nhuyễn các quy tắc cơ bản trong văn hóa công sở là yêu cầu quan trọng nhất mà các nhà tuyển dụng cần có ở người lao động.

Tác phong làm việc là gì?

Tôi nghĩ chỉ cần bạn search cụm từ này trên google là ngay lập tức sẽ đọc được vô vàn bài viết hướng dẫn và chỉ dạy bạn cách làm thế nào để có được tác phong làm việc chuyên nghiệp. Kể cả các quy tắc cơ bản trong văn hóa công sở cũng thế, chỉ sợ không muốn tìm hiểu, không muốn hiểu chứ không sợ không thể tìm hiểu.

Trong văn hóa công sở Nhật Bản, có một cụm từ được xem là kim chỉ nan khi làm việc của họ chính là "Horenso" (報・連・相) có nghĩa là: Báo cáo-Liên Lạc-Thảo luận. Tôi nghĩ, khi bạn đọc lên 3 cụm từ này, chắc chắn bạn cũng đã hình dung được vì sao nó là 3 quy tắc quan trọng. Trong công việc, bạn sẽ không thể trở thành nhân viên được trọng dụng nếu chỉ biết cố gắng làm đúng công việc được giao mà thiếu đi bước cuối cùng. Báo cáo và liên lạc chỉ giúp bạn trở thành một nhân viên đúng mực, nhưng thảo luận mới khiến bạn trở thành một nhân viên ưu tú. Kết hợp cả 3 quy tắc này mới có thể tạo nên những kết quả tốt đẹp và sáng tạo hơn giữa bạn và đối tác của bạn trong công việc. Nghề nào cũng vậy, không có khác biệt.

Nói về Thành Nghị,

Tôi rất thích cách Thành Nghị nhìn nhận về công việc diễn viên của anh ấy bằng hai cụm từ "đi làm" và "tan làm" và cách anh ấy hình dung "không có khác biệt gì với mọi người, đều là đi làm". "Diễn viên" với anh ấy là "một nghề có tính đặc thù về thời gian" không phải "nghề nổi tiếng". Chính vì là một nghề có tính đặc thù về thời gian, nên dù đi sớm về muộn hay lịch trình bận rộn thì anh ấy vẫn sảng khoái nói rằng "tôi đi làm" và "tan làm rồi" như bao người.

"Diễn viên là nghề của tôi, phía sau nghề nghiệp tôi chỉ là một người bình thường."

"Là một diễn viên, tôi rất vui khi được gặp gỡ mọi người trong tác phẩm này đến tác phẩm khác..." 

Khi anh ấy nhìn nhận "diễn viên" là nghề, thì việc anh ấy lăn xả và tận tâm với vai diễn chính là điều hiển nhiên của một người làm nghề. Đó là trách nhiệm cũng là năng lực làm việc chuyên môn cần có ở một người đi làm.

Nói về điều này, vai diễn cải trang nữ của Vân Hoằng Thâm trong tập 9 cũng là một phần của công việc diễn viên. Vì sao tôi nói nó thuộc về một phần của công việc, được biết, trong kịch bản vốn dĩ không có phân cảnh này, là Thành Nghị đề xuất. Khi đề xuất đến việc nam cải trang nữ trong phân cảnh này, anh ấy đã suy xét đến tính logic của tình tiết trước đó trong kịch bản để đưa ra ý tưởng bổ sung, như vậy, sự thiếu sót của kịch bản đã được bổ khuyết vì khả năng phát hiện lỗ hỏng trong kịch bản từ diễn viên. Nếu như Thành Nghị chỉ làm tròn đúng mỗi việc là diễn theo kịch bản, không băn khoăn không ý kiến, vậy thì... cũng chỉ như vậy thôi, như một công nhân nhà máy chỉ làm đúng mỗi một việc trong một quy trình sản xuất lặp đi lặp lại. Đó là lý do vì sao ở đầu bài, tôi đã nói qua về 3 quy tắc cơ bản trong văn hóa làm việc của Nhật Bản là "Horenso". Thành Nghị không chỉ dừng lại ở 2 quy tắc đầu, mà thật sự thực hiện đủ 3 quy tắc cơ bản này. "Thảo luận" chính là yếu tố quyết định sự thăng hoa trong mọi công việc.

Nhưng, tuân thủ cả 3 quy tắc thôi thì được gì nếu bạn thật sự không đủ năng lực nghiệp vụ. Đây mới là điều tạo nên sự khác biệt thật sự.

Thành Nghị đề xuất việc cải trang nữ để bổ khuyết logic kịch bản chỉ là bước đầu của sự sáng tạo, điều tạo nên sự thành công cho sự sáng tạo này nằm ở việc bạn thực hiện đề xuất này như thế nào?

Tôi đã xem qua rất nhiều phân cảnh nam cải trang nữ trong nhiều bộ phim khác nhau, và lẽ dĩ nhiên, mỗi diễn viên sẽ chọn cho mình một cách diễn giải riêng. Nhưng hầu như (tôi không nói là tuyệt đối) đều chọn phương thức diễn xuất khoa trương cái gọi là "thuộc tính nữ" ở người phụ nữ, họ hoặc là chọn cách đi nhún nhảy làm nổi bật đường cong chữ S của phụ nữ, hoặc là chọn cách khoa trương biểu cảm "dịu dàng và đáng yêu" trong cách ăn nói của phụ nữ... chỉ để cố chứng minh rằng họ đang trong vai một người phụ nữ. Nếu đó là một bộ phim hài, tôi không có gì để nói. Nếu đó là trong một bộ phim nghiêm túc thì tôi lại cảm thấy cách diễn này thật có vấn đề.

Vân Hoằng Thâm trong Thâm Tiềm là nhân vật như thế nào?

Là một thanh niên đang dò dẫm tìm đến ánh sáng cách mạng. Là nhân vật đang vừa chạy trốn sát thủ vừa tính kế tìm đường sống trong vô vàn âm mưu bủa vây. Việc Hoằng Thâm cải trang nữ chỉ để dụ sát thủ bên phe đã hạ s/át anh Tám ra mặt, biết rõ s/át thủ đang ẩn nấp ở tòa nhà chếch góc bên kia đường để tìm cơ hội bắn tỉa nhân chứng là mình đang giả dạng. Một nữ nhân bình thường bước vào quán trà mới đủ sức đánh tan nghi ngờ của gã sá/thủ để khiến hắn phải tự mình tiến vào quán trà để xác định thân phận nhân chứng mà không lo sợ biết mình bị bẫy. Vậy thì một nữ nhân bình thường là một cô gái như thế nào? Chắc chắn không phải một cô gái đi đứng lắc qua lắc lại uốn a uốn éo để thu hút ánh mắt đám đông phải không? Điều gì càng nổi bật càng khiến người khác nghi ngờ, càng cố gắng giả chỉ càng thêm giả mà thôi.

Thành Nghị đã chọn cách diễn rất tự nhiên, tự nhiên đi đứng, nhẹ nhàng và điềm đạm, hạ thấp cảm giác mạnh mẽ trong từng bước đi và động tác, nhưng đó chỉ là khi bạn nhìn từ phía sau, bởi vì đó là tầm nhìn mà sá/t thủ có thể nhìn tới được. Còn nhìn từ chính diện thì vẫn chỉ là một nam nhân cải trang nữ và gương mặt đang quạu vì lo tính kế mà thôi.

Bởi vì đây không phải là một vai diễn chỉ để tấu hài, mà là một vai diễn đáp ứng tình tiết trong bối cảnh tranh đấu nghiêm túc, diễn viên diễn sai thì mọi logic diễn viên nghĩ ra cũng vô nghĩa. Dù có đề xuất mà không có đủ năng lực để phán đoán và thực hiện liên kết logic thì cũng chỉ là kế hoạch trên giấy, nói được mà không làm được. Vì vậy, tôi rất tán thưởng năng lực làm việc có hiệu suất cao này của Thành Nghị.

Không chỉ ở Thâm Tiềm của 5 năm trước, ở Lưu Ly của trước cả khi quay Thâm Tiềm, Thành Nghị cũng đã phát huy rất tốt năng lực sáng tạo này.

Tôi nghĩ các bạn chắc vẫn còn nhớ câu "Ta rối rồi" khiến cảm xúc người xem thăng hoa hơn dành cho nhân vật Vũ Tư Phượng. Hay như đề xuất diễn giải phân cảnh đánh nhau giữa Ứng Uyên và Huyền Dạ trong hậu trường Trầm Hương, hoặc là lúc Lý Liên Hoa bật cười thốt "há há há" một cách bất ngờ ở Liên Hoa Lâu.

Sự sáng tạo trong nghệ thuật thật sự rất quan trọng, và điều này càng quan trọng hơn ở nghề diễn viên. Một diễn viên giỏi không phải là một diễn viên chỉ biết chăm chăm đi theo kịch bản bất chấp nó có logic hay không, mà phải là một diễn viên biết cách sáng tạo và bổ khuyết cho sự thiếu sót trong biên kịch và phải hiểu được bản thân nên diễn giải điều gì cho nhân vật trong bối cảnh nào.

Nhưng, như Thành Nghị từng nói, diễn viên là nghề bị động, không phải bất kể đề xuất nào của diễn viên cũng sẽ được đáp ứng, phim ảnh là sáng tạo tập thể, điều đó cũng có nghĩa là, diễn viên không phải là người lên tiếng duy nhất, cho nên mới nói sự "thảo luận lẫn nhau" trong một tập thể quan trong như thế nào. Dĩ nhiên, tiền đề là phải đặt ra được vấn đề thì mới có thảo luận. Và ai sẽ là người đặt ra vấn đề nếu chỉ chăm chăm làm theo một quy trình nhất định. Cả biên kịch, cả đạo diễn, cả diễn viên đều cần phải biết sáng tạo.

Thật ra, tôi vẫn còn nhiều điều muốn viết lắm, về diễn xuất của Thành Nghị, về cách anh ấy đã tiến bộ ra sao sau 5 năm, về cảm xúc của tôi như thế nào sau khi xem Thâm Tiềm và nghĩ gì về Thành Nghị của hôm nay... vô vàn điều muốn viết, nhưng tạm thời chưa thể sắp xếp mạch lạc được. Hơn nữa, bài viết này có lẽ cũng đã dài lắm rồi. Tôi tạm ngắt bài tại đây vậy.

---Suteki Dane---

https://www.youtube.com/watch?v=smpiojVrSuk

---Bài viết này thuộc về Thành Nghị Filmseries Fanpage---

~Cảm ơn bạn đã đọc~